Miras hukuku · Antalya

Antalya Miras Avukatı

Mirasçılık belgesinden tapuda intikale, tereke tespitinden taksim ve tenkis davasına kadar miras dosyasının tamamı.

Antalya miras avukatı olarak, vefattan sonra mirasçıların önüne çıkan işleri yürütüyoruz: mirasçılık belgesinin alınması, terekenin yani mirasbırakandan kalan mal, hak ve borçların tespiti, tapuda intikal ve mirasçılar anlaşamadığında taksim, tenkis ya da tapu iptali davasının açılması. Hangi yolun gerekeceği mirasçı sayısına, tapu kayıtlarına ve mirasbırakanın sağlığında yaptığı işlemlere göre belirlenir.

Av. Ahmet Kaymaz, Antalya Barosu'na kayıtlı avukat
Antalya Barosu, sicil no. 9892
Av. Ahmet Kaymaz, Antalya Barosu'na kayıtlı avukattır. Sicil numarası barodan doğrulanabilir.
01

Antalya'da miras dosyası nasıl yürür ve ne kadar sürer?

Kısa cevap

Mirasçılar önce noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi alır; belge çıkıp vergi beyanı verildikten sonra taşınmazlar tapuda mirasçılar adına tescil edilir. Mirasçılar anlaşıyorsa dava açılmaz. Anlaşamıyorlarsa önce arabulucuya başvurulur, sonuç alınmazsa mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesinde dava açılır. Süreyi ve masrafı mirasçı sayısı, taşınmaz sayısı ve keşif ihtiyacı belirler.

02

Bu sizin durumunuz mu?

Miras dosyası nerede tıkanır

Miras dosyaları neredeyse hep aynı yerde tıkanır: tapu hâlâ mirasbırakanın adına görünür, banka bilgi vermez, taşınmazın satılıp satılmayacağı diğer mirasçılarla konuşulamaz. Miras ölümle birlikte kendiliğinden mirasçılara geçer, ancak tapu ve banka bunu tanımadan işlem yapmaz; önce mirasçılığın belgeyle ispatlanması gerekir. Belge alındıktan sonra da taşınmaz mirasçıların ortak mülkiyetindedir: hiçbiri tek başına satamaz, kiraya veremez, ipotek kuramaz. Bu ortaklık ya anlaşmayla ya da mahkeme kararıyla sona erer.

Aşağıdaki cümlelerden biri sizinse:

  • Babam iki yıl önce vefat etti, evin tapusu hâlâ onun adına duruyor. Tapu kendiliğinden değişmez. Mirasçılık belgesi alınıp vergi beyanı verildikten sonra tapu müdürlüğüne başvurulur ve taşınmaz mirasçılar adına birlikte tescil edilir.
  • Ağabeyim daireyi satmak istemiyor, ben payımın karşılığını almak istiyorum. Hiçbir mirasçı ortaklığı sürdürmeye zorlanamaz. Önce arabulucuya başvurulur; anlaşma çıkmazsa mahkemeden ortaklığın giderilmesi istenir ve taşınmaz bölünemiyorsa satılarak bedeli paylaştırılır.
  • Annem vefatından önce yazlığı bir kardeşime satmış görünüyor. Satış gerçek değilse, yani bedel ödenmeden bağış yapılmışsa buna muris muvazaası denir. Tapu iptali ve tescil davasıyla devrin geçersizliği istenebilir ve bu davada tanık dinletilebilir.
  • Babamın hangi bankada parası olduğunu öğrenemiyorum. Kurumlar mirasçıya doğrudan bilgi vermekten kaçınabilir. Sulh hukuk mahkemesinden terekenin tespiti istendiğinde mahkeme banka, tapu ve trafik kayıtlarını kendisi celbeder.
  • Vasiyetnamede bana hiçbir şey bırakılmamış. Saklı payı olan mirasçı vasiyetle tamamen dışlanamaz. Saklı pay zedelenmişse tenkis davası açılır; vasiyetname şekil şartlarını taşımıyorsa ayrıca geçersizliği ileri sürülebilir.
  • Miras kaldı ama babamın borçları da varmış. Miras borçlarla birlikte geçer. Kanun mirasçıya reddetme hakkı tanır ve bunun için sınırlı bir süre öngörür; süre kaçırılırsa miras kabul edilmiş sayılır.

Bu sayfa kimin için

  • Tapusu mirasbırakanın adına kalmış taşınmazın mirasçıları
  • Paylaşımda diğer mirasçılarla anlaşamayanlar
  • Sağlığında yapılan bir devirden yeni haberi olanlar
  • Vasiyetname nedeniyle payı azalan ya da dışlananlar
  • Terekenin kapsamını öğrenemeyen mirasçılar
  • Borç riski nedeniyle mirası reddetmeyi düşünenler
03

Kanun ne diyor

Miras ilişkilerinin tamamı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenir. Aşağıdaki yedi kart, bir miras dosyasında en sık karşınıza çıkacak hükümleri gösteriyor; madde metinlerinin tamamını kartların altındaki bağlantılardan devletin resmî mevzuat sitesinde okuyabilirsiniz.
Medeni Kanun madde 495-500

Yasal mirasçılık ve zümreler

Kanun mirasçıları zümrelere ayırır. Birinci zümre mirasbırakanın altsoyudur: çocuklar, hayatta değillerse torunlar. Altsoy yoksa miras ana ve babaya, onlar da yoksa büyükana ve büyükbabaya geçer. Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçı olur ve payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir. Oranların örneklerle hesabı için miras payı hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.
Türk Medeni Kanunu metni
Medeni Kanun madde 505, 506

Saklı pay

Saklı pay, kanunun belirli mirasçılara güvence altına aldığı asgari paydır; mirasbırakan bu kısmı vasiyetle ya da bağışla başkasına bırakamaz. Saklı pay sahibi mirasçılar altsoy, ana ve baba ile sağ kalan eştir. Mirasbırakan yalnızca saklı payların dışında kalan kısımda serbestçe tasarruf edebilir; kanun bu bölüme tasarruf edilebilir kısım der.
Türk Medeni Kanunu metni
Medeni Kanun madde 560, 571

Tenkis davası

Tenkis, saklı payı zedeleyen kazandırmaların kanuni sınıra indirilmesidir. Saklı payının karşılığını alamayan mirasçı, mirasbırakanın sağlığında yaptığı bağışların ya da ölüme bağlı tasarrufların tenkisini isteyebilir. Dava hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten başlayarak bir yıl; her hâlde vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılmasından, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl geçmekle düşer.
Türk Medeni Kanunu metni
Medeni Kanun madde 598

Mirasçılık belgesi

Mirasçılık belgesi, kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını gösteren resmî belgedir; halk arasında veraset ilamı denir. Noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Nüfus kayıtlarında düzeltilmesi gereken bir husus varsa, mirasçılar arasında yabancı uyruklu biri varsa ya da atanmış mirasçı söz konusuysa belge mahkemeden alınır.
Türk Medeni Kanunu metni
Medeni Kanun madde 605, 606

Mirasın reddi

Mirasçı, mirası reddedebilir. Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır ve kanun bunun için üç aylık bir süre öngörür; süre, mirasçının ölümü ve kendisinin mirasçı olduğunu öğrendiği tarihten işlemeye başlar. Süre geçirilirse miras kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılır ve borçlar da devralınmış olur.
Türk Medeni Kanunu metni
Medeni Kanun madde 531, 538

Vasiyetnamenin şekli

Vasiyet resmî şekilde, mirasbırakanın el yazısıyla ya da sözlü olarak yapılabilir. El yazılı vasiyetnamenin baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış, yıl, ay ve gün gösterilerek tarihlenmiş ve imzalanmış olması zorunludur. Bu şartlardan biri eksikse vasiyetname şekil yönünden sakattır ve vasiyetnamenin iptali gündeme gelir.
Türk Medeni Kanunu metni
Borçlar Kanunu madde 19

Muris muvazaası

Muris muvazaası, mirasbırakanın mirasçısından mal kaçırmak amacıyla taşınmazını satış gibi göstererek aslında bağışlamasıdır. Kanunda ayrı bir madde olarak düzenlenmemiştir; sözleşmelerde tarafların gerçek ve ortak iradesinin esas alınacağını söyleyen Borçlar Kanunu kuralından hareketle Yargıtay içtihatlarıyla gelişmiş bir kurumdur. İspatlanırsa devir işlemi geçersiz sayılır.
Türk Borçlar Kanunu metni
04

Süreç nasıl işliyor

Aşağıda iki ayrı yol var. Üstteki, mirasçıların anlaştığı dosyalarda izlenen ve mahkemeye hiç gitmeyen yol; alttaki, anlaşmanın sağlanamadığı dosyalarda izlenen yol. İkisi de aynı belgeyle, mirasçılık belgesiyle başlar. Dava açılması gerekirse yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir; bu kural Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 11. maddesinde düzenlenmiştir ve kesindir. Mirasbırakan Antalya'da yaşıyorduysa dosya Antalya'da görülür.
Mirasçılar anlaşıyorsa

Mirasçılık belgesinden tapuda intikale

1
Mirasçılık belgesi
Nüfus kayıtları çıkarılır, mirasçılar ve payları belirlenir. Kayıtlar sorunsuzsa belge noterden kısa sürede alınır. Kayıtta düzeltme gerekiyorsa, mirasçılardan biri yabancı uyrukluysa ya da ortada bir vasiyetname varsa sulh hukuk mahkemesine başvurulur ve dosya duruşmalı yürür.
2
Terekenin çıkarılması
Tereke, mirasbırakandan kalan mal, hak ve borçların tamamıdır. Tapu müdürlüğü, bankalar, trafik tescil ve ticaret sicili kayıtları taranır. Antalya dosyalarında taşınmazlar çoğu zaman birden çok ilçeye dağılmış olduğundan ilçe tapu kayıtları da ayrıca kontrol edilir.
3
Vergi beyanı
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi ilgili vergi dairesine verilir. Beyanname verilip ilişik kesme belgesi alınmadan tapuda intikal işlemi tamamlanamaz. Beyan süresi ölümün nerede gerçekleştiğine ve mirasçıların nerede bulunduğuna göre değiştiği için tarih dosya açılırken hesaplanır.
4
İntikal ve paylaşım
Mirasçılık belgesiyle tapu müdürlüğüne başvurulur; taşınmazlar mirasçılar adına ortak mülkiyet olarak tescil edilir. Mirasçılar anlaşıyorsa paylaşma sözleşmesi yapılır: taşınmazlar tek tek mirasçılara özgülenir ya da satılıp bedel paylar oranında dağıtılır ve ortaklık dava açılmadan sona erer.
Mirasçılar anlaşamıyorsa

Tereke tespitinden taksim veya tenkis davasına

1
Terekenin tespiti
Sulh hukuk mahkemesinden terekenin tespiti istenir. Mahkeme banka, tapu, trafik ve sosyal güvenlik kayıtlarını kendisi celbeder; mirasçının tek başına ulaşamadığı bilgiler böylece dosyaya girer. Bu adım, açılacak davanın değerini ve dolayısıyla harcı da belirler.
2
Arabuluculuk
Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/B maddesi uyarınca dava şartıdır. Taraflar anlaşırsa düzenlenen belge, icra edilebilirlik şerhi alınarak mahkeme ilamı gibi uygulanır. Anlaşma çıkmazsa son tutanakla dava açılır.
3
Davanın açılması
Talebe göre dava değişir. Paylaşım isteniyorsa miras taksim davası ya da ortaklığın giderilmesi davası açılır. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açar. Mirasbırakanın sağlığında yaptığı devir muvazaalıysa tapu iptali ve tescil davası yoluna gidilir.
4
Keşif, bilirkişi ve karar
Mahkeme taşınmazda keşif yapar; bilirkişi değeri ve aynen paylaşımın mümkün olup olmadığını raporlar. Karar, payların aynen ayrılması ya da satış yoluyla ortaklığın giderilmesi biçiminde çıkar. Satışa karar verilirse infaz, satış memurluğu eliyle açık artırma usulüyle yapılır.
05

Ne kadara mal olur

Toplam iki kalemden oluşur: devlete ödenen harç ve giderler ile avukatlık ücreti. Miras davaları, ceza davalarından farklı olarak dava değeri üzerinden nispi harca tabidir; yani talep ettiğiniz payın değeri yükseldikçe harç da yükselir. Aşağıdaki üç kutu bu kalemlerin nasıl oluştuğunu gösteriyor. Rakam yazmıyoruz, çünkü tutar tapu kayıtları görülmeden bilinmez.
Resmî harç ve giderler
Başvurma harcı
Dava açılışında maktu olarak peşin yatırılır; tutarı her yıl harç tarifesiyle belirlenir
Karar ve ilam harcı
Taksim ve tenkis davalarında talep edilen değer üzerinden nispi hesaplanır; bir kısmı dava açılırken peşin alınır
Bilirkişi ve keşif
Taşınmazın değeri ve paylaşılabilirliği için gereklidir; mahkeme veznesine ayrıca yatırılır
Tebligat ve müzekkere
Her mirasçıya ayrı tebligat çıkar; mirasçı sayısı arttıkça bu kalem büyür
Avukatlık ücreti
Maktu ücret
Kapsamı baştan çizilebilen işlerde: mirasçılık belgesi, intikal takibi, paylaşma sözleşmesi
Nispi ücret
Taksim, tenkis ve tapu iptali davalarında dava değerinin belirli bir oranı olarak belirlenir
Saatlik ücret
Yalnızca görüş, kayıt incelemesi ya da belge değerlendirmesi istendiğinde
Alt sınır
Tarifedeki tutarın altında ücret kararlaştırılamaz
Toplamı değiştirenler
Mirasçı sayısı
Tebligat, taraf ve duruşma sayısı doğrudan buna bağlıdır
Taşınmaz sayısı ve yeri
Farklı ilçelerde taşınmaz varsa ayrı keşifler ve ayrı bilirkişi incelemeleri gerekir
Uyuşmazlık var mı
Anlaşmalı dosyada dava açılmaz ve harç kalemlerinin çoğu hiç doğmaz
Devir iddiası
Sağlığında yapılan bir devir tartışmalıysa tanık ve değer incelemesi süreyi uzatır
Harç ve giderler avukata değil mahkeme veznesine aittir. Avukatlık ücreti ise Türkiye Barolar Birliği'nin her yıl Resmî Gazete'de yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir; Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi uyarınca tarifedeki tutarın altında ücret kararlaştırılamaz.

Ücreti kayıtları gördükten sonra yazıyoruz

Tapu ve nüfus kayıtları görülmeden rakam verilmez. İnceleme bittiğinde hangi davanın gerekeceği, hangi harç kalemlerinin doğacağı ve avukatlık ücretinin tarifeye göre nasıl hesaplandığı yazılı olarak bildirilir. Harç ve giderler bu tutarın dışındadır.
Ücret bilgisi isteyin
06

Müvekkil yorumları

Yorumların tamamı Google işletme profilimizde yayımlanıyor. Seçme ya da kısaltma yapılmadığı görülebilsin diye sayfaya taşımıyoruz; hepsini Google işletme profilimizden inceleyebilirsiniz.
07

Sıkça sorulan sorular

Miras dosyalarında antalya miras avukatına en çok sorulan altı soru ve kısa cevapları. Cevaplar geneldir; sizin dosyanızda sonuç, mirasçı yapısına ve tapu kayıtlarına göre değişir.
Mirasçılık belgesini noterden mi, mahkemeden mi almalıyım?
Nüfus kayıtları eksiksizse ve mirasçılar arasında yabancı uyruklu kimse yoksa belge noterden alınabilir; işlem çoğu zaman kısa sürer. Nüfus kaydında düzeltilmesi gereken bir husus varsa, mirasçılardan biri yabancı uyrukluysa ya da mirasbırakan vasiyetname bırakmışsa noter belge düzenleyemez. Bu hâllerde sulh hukuk mahkemesine başvurulur ve dosya duruşmalı yürür.
Babam vefat edeli yıllar oldu, tapu hâlâ onun adına. Geç kaldım mı?
Hayır. Mirasçılık sıfatı ölümle kendiliğinden doğar ve tapuda intikal için kanun bir hak düşürücü süre öngörmez. Ancak gecikmenin iki bedeli olur: veraset ve intikal vergisi beyannamesi süresinde verilmediğinde gecikme faizi ve ceza doğabilir; ayrıca bu süre içinde mirasçılardan biri de vefat ederse mirasçı sayısı artar ve paylaşım zorlaşır.
Diğer mirasçı evi satmaya yanaşmıyor, ne yapabilirim?
Hiçbir mirasçı ortaklığı sürdürmeye zorlanamaz. Önce arabulucuya başvurulur; bu, paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi davalarında dava şartıdır. Anlaşma çıkmazsa mahkemeden ortaklığın giderilmesi istenir. Mahkeme taşınmaz aynen bölünebiliyorsa payları ayırır, bölünemiyorsa satışına karar verir ve bedel paylar oranında dağıtılır. Ayrıntısını kardeşler arası miras paylaşımı rehberimizde anlattık.
Mirasbırakan sağlığında taşınmazını birine devretmişse ne olur?
Devir gerçekten satışsa ve bedel ödenmişse mirasçıların itiraz imkânı sınırlıdır. Ancak satış görüntüsü altında bağış yapılmışsa, yani muris muvazaası varsa, tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Bu davada tanık dinletilebilir; devir tarihindeki gerçek değer ile ödendiği söylenen bedel arasındaki fark, mirasbırakanın satışa ihtiyacı olup olmadığı ve devralanın ödeme gücü birlikte değerlendirilir.
Vasiyetname beni kapsam dışı bırakmışsa ne yapabilirim?
Altsoyun, ana babanın ve sağ kalan eşin saklı payı vardır; bir vasiyetname bu payı ortadan kaldıramaz. İki ayrı yol vardır. Saklı payınız zedelenmişse tenkis davası açarsınız. Vasiyetname şekil şartlarını taşımıyorsa, mirasbırakan ehliyetsizken ya da baskı altında yapılmışsa vasiyetnamenin iptali istenir. Her iki dava da süreye tabidir.
Mirasbırakanın borçları varsa ne yapmalıyım?
Mirası reddedebilirsiniz. Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır ve kanunun öngördüğü üç aylık süre içinde kullanılmalıdır. Mirasbırakanın ölümü sırasında ödemeden aczi açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır; bu durumda mirasçılar mahkemeden tespit isteyebilir. Reddeden mirasçı mirastan pay da alamaz.
Antalya miras avukatı tarafından miras hukuku ve miras işlemleri için hukuki danışmanlık verilen ofis

Miras dosyası hakkında hukuki danışmanlık

Elinizde bir tapu kaydı, bir mirasçılık belgesi ya da yalnızca bir vefat tarihi varsa önce bunun incelenmesi gerekir, dosyanın mirasçılık belgesiyle mi çözüleceğini, tereke tespiti mi gerektiğini, dava açılacaksa hangisinin açılacağını ve ücretin tarifeye göre nasıl hesaplanacağı buna göre belirlenir.