Yasal alkol eşiği (KTK m.48)
Taksi, kamyon, otobüs vb.
TCK m.179 / hapis riski
Promil, kandaki alkol oranını ifade eden birimdir. Türkiye'de yasal sınır hususi araçlarda 0,50, ticari araçlarda 0,20 promildir; 1,00 promil üzeri adli süreç (TCK m.179) doğurur. Aşağıdaki araç, Widmark formülüne göre tahmini değerinizi verir — ancak güvenli sürüş için tek doğru promil sıfırdır.
Hesaplayıcımız, Türk Medeni Kanunu’nun 495-499. maddelerine göre çalışır. Mirasçı yapınızı seçin ve tereke (mal varlığı) tutarınızı girin; her bir mirasçının yasal payını TL cinsinden anında öğrenin.
Kan alkol oranınızı tahmini olarak hesaplayın ve yasal durumunuzu görün.
Araç, toksikolojide standart kabul edilen Widmark formülünü kullanır: Promil = Saf Alkol (g) ÷ (r × Vücut Ağırlığı kg) − (β × Saat). Burada r dağılım katsayısı (erkek ≈0,68; kadın ≈0,55), β ise eliminasyon hızıdır (≈0,15 ‰/saat). Saf alkol miktarı, içeceğin hacmi × alkol derecesi × 0,789 (etanol yoğunluğu) ile bulunur.
Hukuki uyarı: Hiçbir promil değeri, alkol aldıktan sonra araç kullanmayı güvenli veya yasal kılmaz. Bu hesaplayıcı resmi delil niteliği taşımaz. Alkollü araç kullanmayınız; toplu taşıma, taksi veya güvenli bir sürücü tercih ediniz.
Promil kavramı, yasal sınırlar, cezalar ve hukuki süreçlere dair tüm konuları aşağıdaki bölümlerde bulabilirsiniz.
Promil (‰), kandaki alkol miktarını ifade eden ölçü birimidir ve sürücülerin yasal sınırı aşıp aşmadığını belirlemede temel kriterdir.
Promil, kanın her bir litresinde bulunan alkol miktarını gram cinsinden gösteren bir orandır. Örneğin 0,50 promil, bir litre kanda 0,50 gram saf alkol bulunması anlamına gelir. Trafik denetimlerinde bu değer alkolmetre ile soluk havasından veya gerektiğinde kan testiyle ölçülür.
Promil (‰): Kandaki alkol oranını ifade eden birim; 1 litre kandaki gram cinsinden alkol miktarı.
Alkolmetre: Soluk havasındaki alkolü ölçen ve kan alkol oranını tahmin eden cihaz.
Yasal sınır: Kanunla belirlenen, üzerine çıkıldığında yaptırım uygulanan promil eşiği.
Eliminasyon: Vücudun alkolü metabolize ederek kandan uzaklaştırma süreci (yaklaşık 0,10–0,15 ‰/saat).
Aynı miktarda alkol, her kişide farklı promil değeri oluşturur. Promil seviyesini etkileyen başlıca etkenler şunlardır:
Güvenli araç kullanımı için tek doğru promil değeri sıfırdır. Bu sayfadaki hesaplayıcı yalnızca bilgilendirme ve hukuki farkındalık amaçlıdır; alkol aldıktan sonra araç kullanmak için bir "izin sınırı" olarak yorumlanamaz.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesi, araç türüne göre farklı promil sınırları belirler.
Hususi otomobil kullanan sürücüler için yasal alkol sınırı. Bu değerin üzeri idari yaptırım doğurur.
KTK m.48/5Hususi otomobil dışındaki araçlar için sınır düşürülmüştür. Yolcu ve yük taşıyan sürücüler kapsamdadır.
KTK m.48/5Aday (stajyer) sürücüler için uygulamada sıfıra yakın tolerans esas alınır; her alkol tespiti riskli sayılır.
KTK m.48"Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır." Maddenin devamında promil sınırları, idari para cezaları, sürücü belgesinin geri alınması ve ihlalin tekrarına bağlı yaptırımlar ayrıntılı düzenlenmiştir.
| Araç Türü | Yasal Sınır | İhlal Eşiği | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Hususi otomobil | 0,50 promil | 0,50'nin üzeri | KTK m.48/5 |
| Ticari araç / taksi | 0,20 promil | 0,20'nin üzeri | KTK m.48/5 |
| Kamyon / otobüs | 0,20 promil | 0,20'nin üzeri | KTK m.48/5 |
| Aday (stajyer) sürücü | ≈0,00 promil | Her tespit | KTK m.48 |
| Adli süreç eşiği | 1,00 promil | 1,00'in üzeri | TCK m.179/3 |
Yasal sınırın altında olmak, her durumda "ceza yok" anlamına gelmez. Alkollü olmasanız bile güvenli sürüş yeteneğinizi yitirdiğiniz tespit edilirse veya kazaya karışırsanız, daha düşük promilde dahi adli süreç gündeme gelebilir.
Yasal promil sınırını aşan sürücülere idari para cezası, aracın trafikten men edilmesi ve sürücü belgesine el konulması birlikte uygulanır. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla artar.
| İhlal | İdari Para Cezası (yaklaşık 2026) | Ehliyet | Ek Yaptırım |
|---|---|---|---|
| 1. kez | ≈ 11.600 – 25.000 TL | 6 ay geri alma | Araç trafikten men |
| 2. kez (5 yıl içinde) | ≈ 14.500 – 50.000 TL | 2 yıl geri alma | Sürücü davranış eğitimi |
| 3. ve fazlası | ≈ 23.400 – 150.000 TL | 5 yıl geri alma | Psiko-teknik + hapis |
| Alkolmetreyi reddetme | ≈ 33.000 – 150.000 TL | 2 yıl geri alma | Ayrı kabahat |
⚠️ İdari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir ve kaynaklar arasında farklılık gösterebilir. Yukarıdaki rakamlar yaklaşık değerlerdir; güncel ve kesin tutarı resmi kaynaktan teyit ediniz.
5 yıl içinde tekrar sayısı sıfırlanmaz; son ihlalden geriye doğru 5 yıllık dönem esas alınır. İdari para cezalarının tamamı ödenmeden ehliyet iade edilmez.
Alkollü araç kullanma tespitinde sürücü belgesine el konulur; sürenin sonunda iade için belirli şartların sağlanması gerekir.
Alkolmetre/kan testiyle ihlal belirlenir, ehliyete yerinde el konulur.
İdari para cezası kesilir, araç trafikten men edilir.
İhlal sayısına göre 6 ay, 2 yıl veya 5 yıl.
Cezanın ödenmesi, eğitim/psiko-teknik değerlendirme.
El koyma ve idari para cezası işlemine karşı, tebliğden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliği'ne itiraz edilebilir. Usule aykırılık, ölçüm hatası veya tutanak eksiklikleri itiraz gerekçesi olabilir.
Belirli koşullarda alkollü araç kullanmak yalnızca idari kabahat değil, aynı zamanda suç teşkil eder ve hapis cezası gündeme gelir.
Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesi “trafik güvenliğini tehlikeye sokma” suçunu düzenler. Alkol seviyesi belirli bir eşiği aştığında veya kazaya sebebiyet verildiğinde idari süreçten bağımsız olarak adli soruşturma başlatılır.
1,00 promil üzeri tespit: Kazaya karışılmasa bile TCK m.179/3 uyarınca 3 aydan 2 yıla kadar hapis gündeme gelebilir.
5 yıl içinde 3. kez yakalanma: En az 6 ay hapis cezası uygulanır.
Yaralamalı/ölümlü kaza: Bilinçli taksir hükümleri devreye girer; çok daha ağır cezalar söz konusu olur.
İdari yaptırım (kabahat): Yasal promil sınırını aşmak, kazaya karışılmasa bile idari para cezası, ehliyete el koyma ve ceza puanı doğurur.
Adli yaptırım (suç): 1,00 promil üzeri ölçüm veya yasal sınır üzerindeyken kazaya sebebiyet, TCK m.179 kapsamında soruşturma ve hapis cezasıyla sonuçlanabilir.
Alkol ölçümü kural olarak alkolmetreyle yapılır; itiraz veya kaza halinde kan, tükürük ya da idrar örneği alınır.
Kolluk görevlileri öncelikle teknik cihazla (alkolmetre) soluk havasından ölçüm yapar. Yaralamalı, maddi hasarlı veya ölümlü bir kazaya karışılması durumunda teknik cihazla muayene zorunludur. Sürücü ölçüme itiraz ederse en yakın Adli Tıp Kurumu, adli tabiplik veya sağlık kuruluşuna götürülür ve kan/tükürük/idrar örneği alınır.
Alkol miktarının tespiti için yapılan ölçümü kabul etmeyen sürücülere yüksek tutarlı idari para cezası verilir ve sürücü belgesi 2 yıl süreyle geri alınır. Ölçümü reddetmek, alkollü olmasanız dahi başlı başına ağır bir kabahattir.
İtiraz dilekçesi teknik ve hukuki detay içerir. Ölçüm tutanağı, kalibrasyon kaydı ve kamera görüntüleri gibi delillerin değerlendirilmesi için bir ceza avukatından destek almak sonucu doğrudan etkileyebilir.
Alkollü kazalarda sigorta teminatları ve hukuki sorumluluk önemli ölçüde değişir.
Alkolün etkisi altında kaza yapan veya kazaya karışan bir sürücünün kendi hasarı, kural olarak kasko ve trafik sigortası kapsamı dışında kalabilir. Sigorta şirketi, kazaya alkol dışında bir etkenin (yol kusuru, araç arızası vb.) sebep olup olmadığını araştırır.
Zorunlu trafik sigortası üçüncü kişilerin zararını öderken, alkollü sürücüye rücu edebilir; yani ödenen tazminatı sürücüden geri talep edebilir.
Promil (‰), kandaki alkol oranını ifade eden ölçü birimidir ve 1 litre kandaki gram cinsinden alkol miktarını gösterir. Örneğin 0,50 promil, bir litre kanda 0,50 gram saf alkol bulunması anlamına gelir. Trafik denetimlerinde alkolmetre ile veya gerektiğinde kan testiyle ölçülür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48'e göre hususi otomobiller için yasal sınır 0,50 promil, ticari ve diğer araçlar (taksi, kamyon, otobüs vb.) için 0,20 promil'dir. Aday (stajyer) sürücüler için uygulamada sıfıra yakın tolerans esastır. 1,00 promil üzeri ise adli süreç eşiğidir.
Cezalar her yıl yeniden değerleme oranıyla artar. 2026 için yaklaşık olarak ilk ihlalde 11.600–25.000 TL, ikinci ihlalde 14.500–50.000 TL, üçüncü ve sonraki ihlallerde 23.400–150.000 TL aralığında idari para cezası uygulanır. Ayrıca araç trafikten men edilir ve ehliyete el konulur. Kesin tutarı resmi kaynaktan teyit ediniz.
Bu rehberdeki tüm bilgiler aşağıdaki resmi devlet kaynaklarına dayanmaktadır.
İstifa ve kıdem tazminatı konusuyla ilgili diğer hukuki rehberlerimiz.
Bu rehber, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri ve Yargıtay'ın güncel içtihatları doğrultusunda Av. Ahmet Kaymaz tarafından hazırlanmış ve hukuki açıdan incelenmiştir. Alkollü araç kullanma cezası, ehliyet el koyma, alkolmetre reddi ve TCK m.179 süreçlerinde hukuki destek için iletişime geçebilirsiniz.
İdari para cezası ve ehliyet el koyma işlemlerine itiraz için yasal süre yalnızca 15 gündür. Doğru bir savunma için gecikmeden uzman bir ceza avukatına danışın.
Copyright © 2024, All Rights Reserved.
